Karaosmanoğlu Ailesi

          Kırkağaç’ın en bilinen tarihi eseri hangisidir ? Sarı Hoca Külliyesi diye düşünüyorsanız yanılıyorsunuz. Sarı Hoca Camii demedim dikkat edin; çünkü artık orası aşevi ile eşya dağıtım merkezi ile hamiyetli zatların himmetleri ile bir külliye haline gelmiştir. (Böyle hamiyetli zatlara çokca minnettarız.) Kırkağaçlıların en çok bildikleri eski eserimiz Karaosmanoğlu Camii’dir. Hatta eski Kırkağaçlıların ağızlarından düşürmedikleri bir söz vardır : “ Karaosmanoğlu Camii’ni görmeyen esnaf iş yapamaz”. Dükkandan çıktığınızda adımınızı atar atmaz Karaosmanoğlu Camii’ni görmezseniz işyerinizin başarılı olmayacağına hükmedilir.

            Karaosmanoğlu Camii bugün Kırkağaç’ın en merkezi yeri konumunda bulunuyor ama eskiden böyle olmamasına rağmen Kırkağaçlıların gözünde hususi bir merkez konumuna erişmiştir. Cenazelerin çoğu oradan kalkar, sünnet ve 52. Gece mevlitlerinin orada okutulur. Gelin alma alayları illa oradan geçer ve geline Karaosmanoğlu Camii gösterilir. Karaosmanoğlu Camii’ne atanacak imamların seçiminde özel itina gösterilir. Gerçi bazen ehil olmayan isimlerde Camii’nin imametine geçmişlerse de uzun süreli vazife yapamamışlardır. Burhan Hafız Hocamız; Camii’nin unutulmayacak imamlarındandır. Neyse O mübareği de ayrı bir yazıda anlatırız. Mesela şimdiki imamı da hakikaten o vazifeye layık bir zattır. Kendisini buradan tebrik ediyorum; Allah ilmini, takvasını, feyzini ziyade etsin. Amin. Peki hiç düşündünüz mü Karaosmanoğlu Camii’nin Kırkağaç’ın merkezine yerleşmesindeki en önemli faktör nedir ?

            Hemen Kırkağaç’ın merkezinde demeyin yukarıda da yazdım; Karaosmanoğlu Camii’nin Kırkağaç’ın ve çarşının merkezi haline gelmesi son otuz kırk yılda gerçekleşmiştir. Ama öteden beri merkezi bir konumda olmasındaki sır nedir ? Sakın Camii’yi inşa ettiren aile olmasın ? Belki olabilir.

            Bakın; biz Kırkağaçlılar olarak kendi insanımızı pek sevmeyiz. Yabancıları baş tacı yaparız da kendi değerlerimizi, kendi insanımızı bilmeyiz. Yanlış anlaşılmasın kimseye düşmanlık falan yapmıyorum; bendenizin yaptığı sadece durum tespitidir. Acaba bugün Kırkağaçlılardan kaç tanesi Karaosmanoğlu Ailesini tanımaktadır?

            1700’lerden itibaren Osmanlı’da Saruhan Sancağı denildiği zaman ilk akla gelen hiç şüphesiz Karaosmanoğlu Hanedanıdır. Karaosmanoğlu Ailesi kelimenin tam anlamıyla hanedandır. Kökeni Orta Asya’ya dayanan ailenin en net bilinen ferdi Mehmet Çavuş’tur.  Aile; İlk olarak bugün Akhisar’a bağlı olan Büyükyağköy’e yerleşmiştir. Gene bilmeyenler için söyleyelim; Küçükyağköy Kırkağaç’a bağlıdır ve ismi Küçükyaya olmuştur. Büyükyağköy ise Akhisar’a bağlıdır ve ismi Zeytinliova olmuştur.

Ancak aileye ismini veren ve Saruhan Vilayetinde ailenin güç kazanmasını temin eden ferdi 1706 yılında vefat eden Kara Osman Ağa’dır. Aile; Kara Osman Ağa’dan sonra Bergama’dan Çeşme’ye, Uşak’tan Tire’ye kadar uzanan geniş bir alanda adeta Osmanlı Devleti ile özdeşleşmiştir. Aileden çıkan vali, sancak beylerini falan geçin; vezirler yetiştirmiştir. Aileden Ömer Ağa; 1808’de İstanbul’da Sultan II.Mahmud ile imzalanan Senedi İttifak toplantısına Saruhan Beyi olarak katılmış ve senede imza atmıştır ve ayan sıfatını almıştır.

Karaosmanoğlu Ailesi Milli Mücadele’de Manisa yöresindeki ilk Kuvva-i Milliye’ye destek vermiş, hatta bazı bölgelerde istiklal mücadelesini ateşlemiştir. Bu desteğin bedeli ağır olmuş ve Karaosmanoğlu Halit Paşa; Akhisar’da idam edilmiştir. Kabri Akhisar Aynalı Cami’nin avlusundadır. ( Bu satırların yazarı Halit Paşa’nın kabrini ziyaret ettim. Ancak mezar taşında hata gördüm. Mezartaşında Halit Paşa için Bey ünvanı kullanılmış. Halbuki Halit Paşa’nın paşalık vazifesi bizatihi Sultan Abdulhamid Han tarafından verilmiştir.) Saruhanlı’nın Halitpaşa kasabasının ismi bu aziz şehitten gelir. Hoş Karaosmanoğlu Ailesi sadece kasabalar değil ilçeler de kurmuş ve isimlerini vermişlerdir. İzmir’in Aliağa İlçesi de bu aile tarafından kurulmuş ve kurucusu Karaosmanoğlu Ali Ağa’nın ismini almıştır.

Aile; Cumhuriyetten sonra da etkin olmuş; Yakup Kadri Karaosmanoğlu gibi isimleri çıkarmıştır. Demokrat Partinin Ege’de büyük destek almasında partinin kurucularından Fevzi Lütfi Karaosmanoğlu vardır. Nitekim; Manisa’nın 27 Mayıs 1960 darbesinden sonra yapılan anayasa referandumunda Türkiye genelinde en düşük kabul oyu vermesinde Fevzi Lütfi Beyin DP kurucusu olması da etkilidir.

Biliyorum; yazıyı uzattım ama maksadım size ailenin Manisa ve çevresinde ne derece etkili olduğunu göstermek. Ailenin isim babası konumunda olan Kara Osman Ağa’nın oğullarının ilk yaptırdıkları vakıf eserlerden birisinin Kırkağaç’ta olması dikkat çekicidir. Caminin inşaat tarihinin Kara Osman Ağa’nın vefat tarihine denk gelmesi de(1700’lü yılların başları) ailenin Kırkağaç ile bağının çok erken olduğunu göstermektedir.

Şimdi gelin gene biraz kafamızı karıştıralım: Ailenin Kırkağaç’ta bilinen fertleri kimler ? Elimizde ne var ? Yada Kırkağaçlı Karaosmanoğlu ailesi fertlerinden hangileri nerelere geldiler ? Bilmiyoruz. Maalesef bu hususta yapılmış bir araştırma da yok. Bakın; Milli Mücadele’de Manisa yöresinde Karaosmanoğlu Ailesinin çok etkin olduklarını Yunanlıların Aileye düşmanlığından biliyoruz. Peki Kırkağaçlı Şehit Emin Efendi’nin Karaosmanoğlu Ailesi ile bir bağı varmıdır ? Bendenizin tahminlerine göre olması lazım.

Bir başka soru daha; Kırkağaç’ta yaşayan en büyük alimlerden birisi Ayanzade Süleyman Efendi’dir. Daha önceki yazılarda mübareğin büyüklüğünü sizlere anlattım. Arapçayı, Farsça’yı geçtim; Fransızca’dan tercüme yapabilecek kadar bilen Süleyman Efendi Hocamızın lakabı Ayanzâde’dir. Yani Ayan oğlu demektir. Peki Ayanzade Hocanın bu aile ile bir bağı varmıdır ? Bendenizin kanaati o ki ; Ayanzade Hocaefendi (k.s.) da Karaosmanoğlu Ailesinin bir ferdidir.

Kırkağaç’ta şu anda hatırlanan en eski Karaosmanoğlu Ailesi mensubu Hasan Bey’dir. Hasan Bey’in çiftliğini mevki olarak Kırkağaç’ta bilmeyenleriniz yoktur. Peki Hasan Bey kimdir ? Ailenin diğer fertleri kimlerdir? Zeytinliova’dan Tire’ye, Bergama’dan İzmir’e kadar olan bölgede onlarca vakıf eser bırakan Ailenin Kırkağaç’ta tek bir camiden başka bir şey yaptırmaması düşünülemez. Peki diğer eserler nerededir ve ne oldu? Muhtemelen Celal İçöz’ün kazmasının kurbanı oldu.  Bakın bunlar bilinmeden Kırkağaç’ın tarihi bilinemez. Kırkağaç’ın tarihini öğrenmeden de sağlıklı bir Kırkağaç geleceği inşa edilemez.

            Bir soru daha soralım; Kırkağaç’ın meşhur Hasanbey Kavununun ismi sakın Karaosmanoğlu Hasan Bey’den geliyor olmasın? Eh fazla uzattım; farkındayım da; Hasan Bey’in işyerindeki minderinin altındaki Reşat altınları dillere destandır. “ Evlat; minderin altından alıver” deyişini bendeniz merak ediyorum.

            Hamiş ; Bendeniz Karaosmanoğlu Ailesi ile ilgili bazı bilgilere Prof. İnci Kuyulu’nun bir eserinden ulaştım. Ancak Kırkağaç ile ilgili maalesef pek bir bilgi yer almıyor. Bu yazıları kimin yazdığını bilen birkaç kişi lütfen bendenizden o kitabı istemeyin. Çünkü artık kesin kararlıyım kimseye kitap vermiyorum. Bu arada bazı okurlarımız bendenizin peşine düşmüş. Bırakın yazarınız gizemli kalsın. Saygılarımla efendim. Siz bu bulmacaları çözedurun; bendeniz muhteşem bir bilmecenin peşindeyim. Acaba Ermeni Kilisesinden Rum Kilisesine giden bir tünel varmı ? Bir dahaki yazıda….

Konege

Makyevalizm.

Herşeye rağmen makyevalizmle sonunda kazanır onlar.Dün olduğu,bügün olduğu gibi...Görüyorsunuz yöntemi.

09 Ocak 2010 Cumartesi 23:34

Soner

Karaosmanoğlunun değeri

Ak Parti Hasan Karaosmanoğlunu seçmemekle ne kadar hata yaptığını şimdi anlamıştır umardım

03 Aralık 2009 Perşembe 16:01